Nghịch lý này đang trở thành “quen thuộc” với nhiều bệnh nhân có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) khi đến các bệnh viện tuyến cuối ở TP.HCM để siêu âm, phẫu thuật.
Mỗi ngày Bệnh viện Ung bướu TP.HCM tiếp nhận 4.700 – 4.800 bệnh nhân đến thăm khám và điều trị, dẫn đến tình trạng phải chờ đợi lâu – Ảnh: DUYÊN PHAN
Họ rơi vào “thế bí” giữa lựa chọn chờ đợi vài tuần đến cả tháng để khám chữa bệnh BHYT hoặc chấp nhận “cắn răng” chọn dịch vụ để “siêu âm, mổ luôn trong ngày”.
Tại sao bệnh nhân BHYT có chỉ định mổ phải đợi rất lâu từ 1-2 tuần, trong khi nếu chọn dịch vụ sẽ nhanh hơn, có thể mổ luôn trong ngày hoặc qua ngày? Từ câu hỏi này, phóng viên Tuổi Trẻ đã theo chân nhiều bệnh nhân đến thăm khám tại các bệnh viện lớn ở TP.HCM để tìm hiểu.
“Tự nguyện chuyển sang dịch vụ”
Ghi nhận của Tuổi Trẻ lúc gần 9h30 ngày 11-11 tại khu vực quầy siêu âm (số 1) của Bệnh viện Ung bướu TP.HCM (TP Thủ Đức), bệnh nhân xếp hàng dài đợi tới lượt đăng ký siêu âm.
Phía trên màn hình hiển thị rõ số 190, phía dưới số thứ tự có dòng chữ chạy liên tục: “BHYT hẹn đến sáng thứ ba ngày 12-11. Ngoài giờ (dịch vụ – PV) hẹn đến chiều thứ hai ngày 11-11” (tức trong ngày).
Nhân viên tư vấn đăng ký siêu âm thông báo thứ hai đã hết số nên phải chuyển qua ngày mới để được siêu âm.
Nhiều người bệnh BHYT sau khi nghe thông báo liền phân vân hỏi về giá dịch vụ, nữ nhân viên tư vấn giải thích: “Chị muốn làm buổi chiều thì 100.000 đồng, dịch vụ là từ 4h30 đến 5h đó nha”, “Dịch vụ thì 5h chiều, chú đợi được không?”, “Dịch vụ thì số của chị 5h chiều, giá tiền 100.000 đồng, 200.000 đồng, 300.000 đồng, 450.000 đồng chị có đợi được không?”…
Bà K.T. (1971, Đồng Nai) được chẩn đoán mắc u ác tuyến giáp có chỉ định siêu âm. Sáng cùng ngày tại khu vực quầy siêu âm, khi đăng ký bà được nhân viên tư vấn hẹn đến sáng 12-11 mới được siêu âm.
Nghe vậy, bà hỏi “Làm sao cho cô siêu âm đi, cô không có chờ được?”; nữ nhân viên nói không còn cách nào khác vì đã hết số, phải tự sắp xếp.
Đứng phân vân một hồi, vì nhà ở xa, còn một số công việc không thể trì hoãn nên bà T. đành đăng ký dịch vụ siêu âm với giá 150.000 đồng lúc 16h30 cùng ngày. Lúc này nhân viên tư vấn yêu cầu bà đứng sang một bên để ký vào tờ giấy “tự nguyện chuyển sang dịch vụ”.
Theo quan sát của phóng viên Tuổi Trẻ, chỉ trong vòng 20 phút đã có gần chục bệnh nhân ký vào tờ giấy tự nguyện chuyển qua siêu âm dịch vụ.
Đa phần những bệnh nhân này đều từ các tỉnh xa đổ về, nếu đợi siêu âm qua ngày sẽ tốn thời gian chờ và công sức đi lại. Đặc biệt, có một số bệnh nhi ung thư còn đi học, gia đình phải chọn dịch vụ siêu âm trong ngày, bởi nếu hẹn qua ngày không kịp lịch học.
“Vợ tôi có chỉ định siêu âm. Thế nhưng đăng ký siêu âm BHYT thì phải đợi qua ngày, nếu ở lại bắt buộc phải đi tìm nhà nghỉ, tiền ăn uống, đi lại rất tốn kém. Để tiết kiệm, tôi đành chọn siêu âm dịch vụ để có kết quả trong ngày” – ông H.N. (quê Long An) nói.
Tháo ốc vít cũng phải đợi qua tháng
Không riêng gì dịch vụ siêu âm, tại một số bệnh viện, người bệnh dù có thẻ BHYT vẫn đành “cắn răng” đăng ký phẫu thuật (mổ) dịch vụ luôn trong ngày hoặc qua ngày với chi phí cao hơn.
Hơn 9h ngày 21-11 tại khoa chi trên của Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình (TP.HCM), khi biết lịch mổ BHYT phải chờ lâu, nhiều người nháo nhác liên tục hỏi nhân viên tại đây việc đăng ký mổ dịch vụ ra sao.
Những cuộc điện thoại hỏi ý kiến người nhà có đồng ý mổ dịch vụ hay không cũng trở nên dồn dập.
Ngồi sát chúng tôi, bà D.T.K.D. đang gọi điện hỏi ý kiến gia đình: “Có nên đợi qua tháng 12 chờ tới lượt mổ BHYT không, nếu chọn dịch vụ thì qua ngày được mổ luôn”.
Bà D. nói trước đây có đến Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình TP.HCM phẫu thuật gãy tay và được gắn ốc vít, đến nay cũng đã trễ lịch hẹn.
Qua thăm khám, nhân viên y tế tại đây cho hay do lịch mổ BHYT đã kín, nếu mổ phải đợi đến tháng 12, còn nếu đăng ký dịch vụ sẽ mổ lấy luôn trong ngày hoặc ngày mai.
Chúng tôi băn khoăn hỏi thêm một nhân viên y tế về trường hợp của chị D., người này cho hay: “BHYT hay không có BHYT đều phải đợi hết nha. Hồi nãy em có báo giá cho bệnh nhân rồi đó, 8,5 triệu đồng là mổ dịch vụ, còn mổ chương trình bình thường (mổ BHYT – PV) theo lịch là 3 triệu đồng.
Mổ dịch vụ nhanh nhất vào ngày hôm nay hoặc ngày nào đó tùy mình chọn. Mình đăng ký sớm đi không thì chuẩn bị hết chỗ, người ta không cho đăng ký đâu. Dịch vụ đóng thêm phí ngoài giờ là 5,5 triệu đồng, hưởng BHYT là tiền thuốc và tiền phòng thôi”, người này tư vấn.
Tương tự, người nhà ông N.V.T. (76 tuổi, quê Đắk Lắk) cũng phải suy tư, gọi điện về gia đình thông báo có nên đăng ký mổ dịch vụ hay không vì chờ mổ lịch BHYT quá lâu.
“Lúc thăm khám, nhân viên y tế có nói đăng ký dịch vụ thì được mổ luôn, chi phí tầm 10 triệu đồng, còn chọn mổ BHYT thì bác sĩ nói đợi ba tuần”, người nhà ông T. nói.
Đang ký tên vào tờ “giấy khám chữa bệnh theo yêu cầu”, anh L.C.T. (36 tuổi, quê Long An) cũng cho hay mình bị chấn thương ở ngón tay, kim dính sâu trong xương phải phẫu thuật lấy kim ra.
Anh nói “BHYT ít tốn tiền nhưng mà hẹn lâu quá, biết đến khi nào” và đã đăng ký luôn dịch vụ để chiều được mổ ngay.
Đợi xếp lịch nhưng xếp đến bao giờ?
Ngoài các bệnh viện nêu trên, sáng 20-11 chúng tôi tiếp tục có mặt tại khu vực tầng 2 phòng hành chính của khoa ngoại thận – tiết niệu Bệnh viện Nhân dân Gia Định. Lúc này đã có đông bệnh nhân xếp hàng đợi gọi tới lượt thăm khám và tư vấn.
Có chỉ định tán sỏi thận của bác sĩ, bà Đ.T.H. (54 tuổi, ngụ quận Gò Vấp) vào phòng tư vấn, lúc sau bà bước ra khỏi phòng rồi vẫy tay ra hiệu cho chồng lại hỏi ý kiến việc có đăng ký dịch vụ hay không “nếu muốn làm nhanh”.
Vợ chồng bà H. tiếp tục vào phòng tư vấn, sau vài phút cả hai ra ngoài rồi đưa ra quyết định làm thủ tục nhập viện, chọn phòng để mổ dịch vụ vào ngày 21-11.
Bởi theo bà, nếu đợi lịch tán sỏi của BHYT phải đợi qua tuần, xếp lịch nhưng chưa biết ngày cụ thể. “Trước đó tôi đi cấp cứu hoài. Nhân viên y tế nói mổ BHYT thì đợi tuần sau, đợi xếp lịch mà xếp đến bao giờ? Còn đăng ký dịch vụ thì 5 triệu đồng, ngày mai được mổ rồi đóng tiền dịch vụ luôn”, bà T. nói.
Cũng trong hoàn cảnh tương tự, để được mổ nhanh bà N.T.T.H. (58 tuổi, ngụ TP.HCM) mắc sỏi thận đã chọn mổ dịch vụ với giá hơn 5 triệu đồng. Bà cho hay do hoàn cảnh đơn chiếc đợi lâu quá sợ không có ai chăm sóc nên quyết định mổ dịch vụ.
“Sỏi cản đường tiểu khiến tôi phải đi tiểu liên tục. Bác sĩ ở khoa thận hỏi muốn mổ như thế nào, BHYT thì người ta nói không biết lịch mổ đến bao giờ, có thể là tuần sau hoặc hết tuần sau. Giờ đăng ký dịch vụ thì tốn tiền nhưng mai mổ rồi về luôn”, người nhà bà H. nói.
Còn bệnh nhân B.P. (46 tuổi) cho hay sáng 27-11 bà có chỉ định rút ống thông sonde tại bệnh viện, qua thăm khám bác sĩ cho hay nếu làm dịch vụ sẽ được về luôn trong buổi sáng, còn đợi BHYT thì chiều mới được về.
“Bác sĩ nói nếu chọn dịch vụ chi phí sẽ là 2 triệu đồng, làm xong về trong sáng cùng ngày luôn, còn trường hợp đợi BHYT cũng sẽ làm trong buổi sáng nhưng phải đợi chiều mới về được”, bà P. nói.
